Complete gegevens Castelijns, J., Koster, B., Vermeulen, M., (2009),  Vitaliteit in processen van collectief leren; Samen kennis creeëren in basisscholen en lerarenopleidingen, Garant: Antwerpen-Apeldoorn
URL+datum 1-10-2015
Algemeen onderwerp Lectoraat kantelende kennis
Specifiek onderwerp Veranderen binnen de schoolkennis.
Samenvatting en belangrijke punten Als alle belanghebbenden (mede) eigenaar zijn, is het mogelijk dat er energie wordt gegenereerd die het gezamenlijke creëren van kennis mogelijk maakt. (pag 17). We kunnen wel onze subjectieve werkelijkheid met elkaar verbinden tot een gemeenschappelijk (intersubjectieve) werkelijkheid (pag 27). Kennis is volgens Dewey effectieve interactie tussen mens en omgeving (pag 30). Gelijkwaardigheid houdt in dat, hoewel er variëteit in perspectieven is, individuen en groepen die een context gemeenschappelijk hebben niet zomaar kunnen vasthouden aan hun eigen betekenissen. Wanneer zij niet open staan voor andere perspectieven, plaatsen zij zich buiten de context. Daarmee verhinderen zij het creëren van nieuwe kennis(pag 41). Door kennis te expliciteren maken individuen de weg vrij voor een dialoog over deze kennis met andere leden van het collectief. Daarmee is expliciteren een voorwaarde voor het proces van collectief kennis creëren (pag 46). De kern van onze theorie is dat de basisbehoeften van individuen enerzijds en die van het collectief anderzijds aanzetten tot interactie tussen individuen in een collectief. Ze zijn de motor voor zowel individueel als collectief leren. (pag 58). Cohesie: De onderlinge aantrekking van de delen van een geheel. Coherentie: Samenhang naar de behoefte van de groep in opvatting. Coöperatie: Samenwerking behoefte van de groep om doelmatig samen te werken (pag 62)
Betekenis Het handboek voor kennis te creëren.
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken Een aantal instrumenten zijn interessant om te bekijken.

 

Complete gegevens Jacobs, J. (2015, september). Inleiding op het themanummer 21ste eeuw vaardigheden. Basisschoolmanagement, 29(6), 4,5.
URL+datum
Algemeen onderwerp 21st century skills
Specifiek onderwerp Inleiding op het onderwerp
Samenvatting en belangrijke punten Er zijn al grote verschillen tussen scholen als het gaat om digitale geletterdheid en het werken aan hedendaagse skills.
Betekenis Minder
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken Geen

 

Complete gegevens Jacobs, J. (2015, september). Op naar 2032. Basisschoolmanagement, 29(6), 6-11.
URL+datum
Algemeen onderwerp Op naar 2032
Specifiek onderwerp 21st century skills en het curriculum.
Samenvatting en belangrijke punten Het gaat over het aanbod van het toekomstige curriculum. Loslaten of vasthouden.
Betekenis Het sluit goed aan bij het onderwerp 21st century skills.
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken Vandaag de dag zijn er mondiaal meer wetenschappers aan het werk dan al hun voorgangers in de wetenschap die ooit geleefd hebben bij elkaar opgeteld.Het onderwijsaanbod van nu is nog teveel gebaseerd op wat we gewend zijn, op korte termijn denken, op wat gemakkelijk te toetsen is en last but not least op enigszins overgewaarde internationale rangordelijsten. Wat we wel zien aankomen is dat het onderwijs minder zal worden opgedeeld in losse vakken en dat winst zal worden behaald vanuit het principe dat alles met alles samenhangt.Er moeten keuzes gemaakt worden waarmee de school de mogelijkheid heeft om zicht te profileren.

 

 

Complete gegevens Verwaijen, E., & Jong, E. (2015, september). Onderwijs voor de wereld. Basisschoolmanagement, 29(6), 14-17.
URL+datum
Algemeen onderwerp Het onderwijs van de toekomst ligt in de handen van de leraar
Specifiek onderwerp 21st century skills en het curriculum
Samenvatting en belangrijke punten Los van de digitale context zijn twee aspecten belangrijker gebleken: 1. Praten met kinderen is minstens zo belangrijk; er is meer aandacht voor gesprekken en coachen van kinderen. 2. De samenwerking binnen een team zorgt dat wat één leraar eenvoudig niet kan waarmaken, wel lukt door de competenties van leraren te bundelen.
Betekenis Zie tweede citaat. Bundelen van krachten. Kantelende kennis dus.
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken Op school gaat het er vaak om hoe je complexe problemen kunt oplossen zonder gebruik te maken externe bronnen of hulpmiddelen. Vaak mogen deze tijdens het dagelijkse werk wel gebruikt worden, maar in toetsen moeten alle hulpmiddelen zo veel mogelijk worden weggelaten.

 

Complete gegevens Gerven, H. v. (2015, september). Scholen van de toekomst. Basisschoolmanagement, 29(6), 18-20.
URL+datum
Algemeen onderwerp Onderwijs van de toekomst
Specifiek onderwerp Relatie PO-raad en Ministerie wordt uitgelicht.
Samenvatting en belangrijke punten De school is een belangrijke plek voor de ontplooiing van het kind. Maar niet de enige; kinderen leren overal en altijd. De PO-raad vindt het belangrijk dat we beter afspreken wat we precies van een school verwachten in de 21ste eeuw.
Betekenis Positie van de PO-raad t.o.v. van 21st century skills
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken Auteur is communicatieadviseur van de PO-raad.

 

Complete gegevens Vernooy, K. (2015, september). De school van overmorgen: elke leerling leert! Basisschoolmanagement, 29(6), 22-29.
URL+datum
Algemeen onderwerp Bepleiting van de auteur dat het toekomstige curriculum in de eerste plaats heel concreet en dat er borging is voor de basisvaardigheden, zoals begrijpend lezen
Specifiek onderwerp Gericht op de leerlingen
Samenvatting en belangrijke punten Er wordt vaak jarenlang gedisccusieerd over nota’s en als ze dan uitgevoerd worden, kan dit alweer bijgesteld worden. Leerkrachtgestuurd onderwijs geeft namelijk betere resultaten dan onderwijs waarbij leerlingen veel zaken zelf moeten ontdekken of veel zelfstandig moeten werken. Zo correleert slechte lees- en schrijfvaardigheid sterk met werkloosheid, lage lonen en geringe promotiekansen. 14% van de 15-jarigen is laaggeletterd. Deze leerlingen kunnen niet profiteren van internet en levenslang leren, o.a. omdat leesvaardigheid daarvoor basaal is. Daarnaast geldt voor alle Nederlands leerlingen dat ze beter moeten worden in omgaan met complexe teksten. Het om kunnen gaan met complexe teksten is ook een zwak punt van ons onderwijs, terwijl kinderen die vaardigheid nodig hebben om in een kenniseconomie te kunnen functioneren. De school van overmorgen zou zich kunnen kenmerken door: hoofddoel: alle leerlingen verlaten het onderwijs met basisvaardigheden waarmee ze zich in de moderne, ingewikkelde samenleving kunnen redden. Begrijpend lezen zou de belangrijkste 21e eeuwse vaardigheid moeten zijn.
Betekenis Interessante is dat de auteur een goeroe is op het gebied van begrijpend  lezen. Hij pleit voor een goede basis met een hedendaags curriculum.
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken ‘Intellectueel permanent invalide’ (Hofland, 2015). Sterk geïndividualiseerd onderwijs kent slechts een effectgrootte van 0,20 wat laat zien dat kinderen daar niet echt veel mee opschieten (Hattie, 2014)

 

Complete gegevens Kieft, B. (2013). Good-Better-Best Practice. Putten. Opgeroepen op oktober 1, 2015
URL+datum
Algemeen onderwerp Begrijpend lezen en metacognitie
Specifiek onderwerp Leesgesprekken onderzoek
Samenvatting en belangrijke punten Wanneer geleerde leestechnieken of strategeieen alleen binnen de begrijpend leesles worden gehateerd, verliezen deze hun betekenis. Juist het gebruiken van de geleerde technieken bij andere vakken, maakt het geleerde voor leerlingen waardevol en daardoor zal hij zich gemotiveerd voelen om dit e leren. Transfer binnen andere vakken is van groot belang.
Betekenis Nodig om met collega in gesprek te gaan.
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken Er staan nogal wat aannames is, zonder onderbouwing.

 

Complete gegevens Bruining, T. (red), Loeffen, E., Uytendaal, E., & Koning, H. d. (2012). Creeëren van professionele ruimte in het onderwijs. ‘s-Hertogenbosch/Utrecht: KPC groep en APS in opdracht van het ministerie van OCW.
URL+datum
Algemeen onderwerp Creeëren van professionele ruimte
Specifiek onderwerp Engström model
Samenvatting en belangrijke punten Vernieuwingen mislukten door een top-down benadering. Van verbinding tussen innovatiedoelen en de praktijk was onvoldoende sprake. Hoewel hij constateert dat de hedendaagse leraar vooral een productiemedewerker is geworden, ziet Coonen het liefst dat er leraren opstaan die creatieve onderwijsprofessionals worden, die een scheppende professional kunnen zijn en die de samenleving prikkelen en verleiden met nieuwe concepten. De hedendaagse professional is in beweging. Hij moet zich verhouden tot nieuwe werelden, met nieuwe kennissystemen en nieuwe methoden en technieken. Denk aan de digitalisering van de wereld en de consequenties voor bijvoorbeeld leraren. Dit houdt in dat de professional zich bewust is dat er andere‘deskundigheden’ zijn. Deze dubbele visie – zij spreken ook van frames – is een voorwaarde om eigen waarheden te kunnen relativeren. Voor de leiding is het van belang om te weten wie deze grensgangers en bruggenbouwers zijn, wat ze nog meer in huis hebben en waar ze in de organisatie het best tot hun recht kunnen komen.
Betekenis
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken

 

Complete gegevens Kotter, J., & Rathgeber, H. (2006). Onze ijsberg smelt! Amsterdam/Antwerpen: Business Contact
URL+datum
Algemeen onderwerp Verandermanagement
Specifiek onderwerp Model
Samenvatting en belangrijke punten Laat ook anderen het probleem zien en voelen. En wees erop voorbereid dat sommige vogels niet willen zien dat er een probleem is. Krijg een goed beeld van het team. Probeer zoveel mogelijk mensen te overtuigen. Blijf er continu aan herinneren. Steunen. Cultuurveranderingen verlopen moeizaam.
Betekenis
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken

 

Complete gegevens Verbiest, E. (2012). Professionele Leergemeenschappen. Antwerpen – Apeldoorn: Garant.
URL+datum
Algemeen onderwerp Professionele leergemeenschappen.
Specifiek onderwerp C.O.P.L-Vragenlijst voor Professionele leergemeenschappen. Professionele leergemeenschap-matrix (bijlage 2) Met werkvorm. (p.100) Vragenlijst PLG (bijlage 1) PLG-bril (Bijlage 3). Rollen van de schoolleider (bijlage 4).
Samenvatting en belangrijke punten Professionele leergemeenschappen hebben vooral een indirect effect. Ze scheppen een klimaat voor verbetering en beïnvloeden de mentale modellen van leerkrachten. De kern van een professionele leergemeenschap is dus een groep van professionals die individueel en vooral collectief op een kritisch-reflectieve wijze de eigen praktijk onderzoekt, met het doel die praktijk te verbeteren. (p. 17) Hier zijn drie capaciteiten voor nodig: persoonijk, interpersonlijk en organiatorisch. (p. 18). Het zoeken naar kennis dient men niet te beperken tot de eigen handelingstheorieën. Inzichten uit de wetenschap kunnen hierin een belangrijke rol spelen. (p. 31). Fasen van collectief leren: (Dixons, 1994) (p. 37). Op pagina 41 staat nog een handig schema.

–          Organisatiebreed informatie genereren
Informatie verzameln over het reilen en zeilen van de school/team/bouw.

–          Integratie van de informatie in de organisatiecontext
Iedereen op de hoogte stellen van de informatie.

–          Collectieve interpretatie van de informatie
Het toekennen van betekenis aan de informatie.

–          Handelen op basis van de geïnterpreteerde betekenis.
Op basis van collectieve kennis handelen.

Doormiddel van het C.O.P.L-vragenlijst kun je inzicht krijgen in een professionele leergemeenschap. Deze is ook te vergelijken. (p. 53). Drie fasen van professionele leergemeenschap.

Verbreding

Toename van het aantal betrokkenen dat leert en handelt volgens de verwachtingen die we aan stellen.

Verdieping

Verhoging van e kwaliteit van het leren en handelen van de betrokken leergemeenschap.

Verankering (zie schema p. 59-60)

Individueel en collectief leren worden beleidsmatig gestuurd en de mogelijkheden daartoe worden in e schoolbeleid ingebouwd.

Het veranderen van een professionele cultuur is een ontwikkelingsproces en vraagt een geleidelijke verandering in de opvattingen, normen en praktijken van de leerkrachten (p. 66).

Betekenis Wat zijn professionele leergemeenschappen. Welke kenmerken vertonen ze en hoe kun je in beeld krijgen en ontwikkelen.
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken Goed onderwijs is – zo wordt steeds meer duidelijk- afhankelijk van de mate waarin leerkrachten als team samen werken en samen leren.Expliciteren van kennis en er is geen ‘magnetron-aanpak’ voor een PLG. Het duurt wel vijf jaar of langer om een bepaald niveau te behalen.

 

Complete gegevens Joode, E. d., Maessen, J., Verschraagen, A., & Willemsen, K. (2015). Den Haag: Experts in Media en Maatschappij.
URL+datum
Algemeen onderwerp Onderwijs 2032
Specifiek onderwerp Onderwijs van de toekomst
Samenvatting en belangrijke punten Deelnemers aan de dialoog constateren dat het huidige onderwijs niet meer aansluit op wat de maatschappij nu en in de toekomst van burgers vraagt. Daarom zoomen ze in op nieuwe vaardigheden die leerlingen op school zouden moeten leren. Zo is er een breed gedeelde tendens naar meer maatwerk in het onderwijs. In De Staat van de Leerling 2015 staat beschreven dat het doel van de leerstof in het onderwijs volledig uit het oog is verloren. Om dit te bereiken, zou er volgens Wolbert een omslag moeten plaatsvinden van het huidige subject-based curriculum naar een aimd-based curriculum. De belangrijkste hiervan is wellicht dat de nadruk niet alleen wordt gelegd op de kwalificerende functie van het onderwijs, maar dat ook het belang van persoonlijke ontwikkeling en sociale vaardigheden in beide perspectieven naar voren komt. Daarom zoomen ze in op nieuwe vaardigheden die leerlingen op school zouden moeten leren. Tegelijkertijd benadrukken ze de waarde van een noodzakelijke kennisbasis en van ‘blijvende waarden’ in het onderwijs: zaken die vroeger, nu én in de toekomst van belang worden geacht. De hoeveelheid informatie die dagelijks op leerlingen afkomt, is immens. Internet en digitale ontwikkelingen spelen hierin een belangrijke rol. Veel mensen hebben zich over ICT uitgesproken als bij uitstek een thema dat op dit moment onvoldoende vertegenwoordigd is in het curriculum. Met andere woorden: het is belangrijk om juist te kunnen zoeken, informatie juist te interpreteren en informatie te checken op juistheid75, om te leren omgaan met de enorme informatiestroom die op je afkomt, daar relevante onderdelen uit te kunnen selecteren, zonder dat je ‘gek’ wordt van het grote aanbod76, om informatie op internet te leren vinden, analyseren en op waarde te schatten. De samenleving ‘mediatiseert’: informatie is sneller, in grotere hoeveelheden en voor een almaar groeiend publiek toegankelijk. Informatieverwerking (selecteren, checken op juistheid, analyseren, enzovoort) wint daardoor aan belang ten opzichte van informatieverwerving.

– Het onderwijs moet daarom aandacht besteden aan mediawijsheid: veilig en verantwoord met media kunnen omgaan, beschikbare (digitale en

analoge) media slim kunnen inzetten en kritisch naar (de bedoelingen van) media kunnen kijken. Mediawijsheid zorgt ook voor gelijke kansen voor leerlingen.

– Naast begrijpend lezen is ook ‘begrijpend kijken’ van belang in de beeldcultuur waarin leerlingen opgroeien.

– In een informatiesamenleving is ook het kunnen creëren en produceren van media een belangrijke competentie.

In de dialoog komt naar voren dat er geen behoefte is aan een vaststaand curriculum voor langere termijn, maar dat juist een dynamisch curriculum wenselijk is, dat op periodieke wijze ‘geijkt’ wordt aan veranderingen die zich in de samenleving voltrekken. Zo kan het onderwijs meebewegen. Ook voor het Nederlandse model worden kruisverbanden bepleit tussen verschillende vakken.

Betekenis Hoe gaat het onderwijs van de toekomst eruit zien?

De blik van Amber Walraven is ook interessant.

http://amberwalraven.edublogs.org/2015/10/07/onderwijs2032-en-de-lerarenopleiding/

Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken Ik heb een apparaat in mijn broekzak waarmee het mogelijk is alle informatie die bekend is aan de mensheid te bereiken. Ik mag hem op school niet gebruiken.

 

Complete gegevens Schenke, W., Sligte, H., Admiraal, W., Buisman, M., Emmelot, Y., Meirink, J., & Smit, B. (2015). Scan School als Professionele Leergemeenschap. Amsterdam: Kohnstamm Instituut.
URL+datum
Algemeen onderwerp Scan Professionele Leergemeenschap
Specifiek onderwerp Om het team in beeld te krijgen
Samenvatting en belangrijke punten Het is een praktische handleiding, waarbij er gekeken wordt naar diverse onderdelen van een PLG.
Betekenis Instrument is digitaal beschikbaar. Contact opgenomen.
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken

 

Complete gegevens Biesta, G. (2015). Het prachtige risco van onderwijs. Culemborg: Phronese.
URL+datum
Algemeen onderwerp Onderwijs filosofie
Specifiek onderwerp
Samenvatting en belangrijke punten Het gaat in het onderwijs niet om het vullen van een emmer, maar om het aansteken van een vuur. (p. 15).

De wens om onderwijs krachtig, veilig, voorspelbaar en risicovrij te maken is een uiting van ons ongeduld. (p. 19)

Leuk stuk over scheppingsverhalen in relatie tot het onderwijs. (p. 30) 

Wanneer we onderwijs niet dichtmetselen, maar ruimte laten voor de gebeurtenis van subjectiviteit, nemen we een risico: als we onderwijs openhouden, kan er van alles gebeuren, er kan van alles ten tonele verschijnen. Dat is echter precies het punt: alleen wanneer we bereid zijn dit risico op ons te nemen, is er een kans dat de gebeurtenis van subjectiviteit kan plaatsvinden. (p. 42).

 

Het idee dat leerlingen leeren van de praktijken waaraan zij deelnemen, is ook nuttig om te begrijpen waarom het verborgen curriculu zo effectief is en vaak vele malen effectiever dan het officiele curriculum. Het verborgen curriculum ligt tenslotte besloten in die praktijken waar leerlingen aan deelnemen gedurende hun tijd op schol, terwijl het officiele curriculum een veel meer kunstmatige toevoeging is aan het echte ‘leven op school’. (p. 53)

Betekenis Het leert je nadenken over de betekenis van het onderwijs wat er echt toe doet
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken

 

Complete gegevens Reitsma, M. (2013). De school als gemeenschap: Hoe w(m)eet je dat? ‘s-Hertogenbosch: KPC Groep in opdracht van ministerie van OCW.

 

URL+datum
Algemeen onderwerp
Specifiek onderwerp Betrokkenheid, participatie en sociale cohesie meten
Samenvatting en belangrijke punten Betrokkenheid kent meerdere componenten.

1.       Gedragsmatige betrokkenheid

2.       Cognitieve betrokkenheid

3.       Emotionele betrokkenheid

Participatie of actieve betrokkenheid kent volgende De Wit (2008) drie dimensies: meehelpen, meedenken en meebeslissen. Sociale cohesie duidt op de samenhang op school. Castelijns et al. (2009) omschrijven het als de mate waarin het individu zich identificeert met het collectief en het collectief het individu accepteert.

Betekenis Kan relevant zijn voor de contextanalyse
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken

 

Complete gegevens Walraven, A., & Voogt, J. (2014). Integreren van kritisch Internetgebruik in de onderbouw van het VWO: Docenten als ontwerpers en uitvoerders. Enschede: Universiteit Twente.
URL+datum
Algemeen onderwerp Meten van informatievaardigheden
Specifiek onderwerp DIM methodiek
Samenvatting en belangrijke punten Het Web is hiervoor een grotere bron geworden dan de bibliotheek (Beljaarts, 2006). Het gebruiken van het Web voor onderwijsdoeleinden vraagt van leerlingen dat ze hun informatiebehoefte onderkennen, bronnen lokaliseren, informatie selecteren en organiseren uit die bronnen, en informatie uit verschillende bronnen samenvoegen tot een product, zoals bijvoorbeeld een werkstuk. De manier waarop leerlingen evalueren is echter verre van ideaal; dit gebeurt lang niet altijd op basis van duidelijke criteria maar op basis van intuïtie (Koot & Hoveijn, 2005; Walraven, Brand-Gruwel, & Boshuizen, 2009). Voor leerlingen is een site al bruikbaar als deze 1) antwoord geeft op de vraag, 2) in het Nederlands geschreven is en 3) er mooi uit ziet. Leerlingen kijken niet of nauwelijks naar zaken als de auteur van de informatie, welke bronnen deze auteur gebruikte en of de site een bepaald doel voor ogen had, bijvoorbeeld het verkopen van een product (Walraven, 2008; Walraven et al., 2009). Uit een onderzoek naar welke soorten bronnen leerlingen gebruiken voor het maken van werkstukken blijkt dat een niet verwaarloosbaar deel van de bronnen valt in genres die onbetrouwbaar zijn, zoals werk van andere leerlingen, reclame en ongespecificeerde homepages (Kennisnet, 2009). Uit onderzoek blijkt dat vooral evaluatievaardigheden problematisch zijn voor leerlingen van verschillende leeftijden. Wanneer informatie bruikbaar is kan het worden opgeslagen In tegenstelling tot informatie scannen, impliceert vaardigheid informatie verwerken diepe verwerking. Het doel is om diep begrip van de informatie ( Schmeck & Geisler – Brenstein , 1989 ) te bereiken, en het integreren van verschillende stukjes gevonden informatie met relevante voorkennis (Wopereis et al., 2008). Regulatie vindt plaats tijdens het gehele information problem solving proces. Vooral omdat het WWW is zo’n uitgebreide bron van informatie is, wordt een sterk beroep op mensen regulatie vaardigheden gedaan. Aspecten als oriëntatie, bewaking, sturing, en evaluatie spelen een belangrijke rol ( Brand – Gruwel et al., 2005; Hill, 1999 ). Er moet een plan gemaakt worden hoe het informatieprobleem opgelost gaat worden. Leerlingen hebben de neiging om hun informatievaardigheden te overschatten, en ze zoeken zelden hulp. Ze zijn niet erg gemotiveerd voor instructie in deze vaardigheden. Echter, door leerlingen de gelegenheid te geven hun vaardigheden te laten zien en ze te laten nadenken over hun vaardigheden, kunnen ze meer open staan voor instructie. Ze worden bewust onbekwaam. De initiatieven die worden ontplooid vanuit bibliotheken en het kenniscentrum mediawijsheid richten zich voornamelijk op het aanbieden van kant en klare lessen, die docenten kunnen aanbieden aan hun leerlingen. Op deze manier wordt er echter geen aandacht besteed aan de vaardigheden van de docenten, terwijl de docent een cruciale factor is voor de effectiviteit van de lessen. Bovendien is het aanbieden van dergelijke stand-alone lessen minder effectief dan het integreren van informatievaardigheden in het bestaande curriculum (Walraven, Brand-Gruwel, & Boshuizen, 2008). Leerlingen die vaker beoordelen, gaan dus ook meer criteria gebruiken, en gebruiken het criterium coverage op een andere manier.
Betekenis Vooral evaluatievaardigheden zijn problematisch.
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken

 

Complete gegevens Driessen, M. (2013). Het nieuwe lezen: Van oppervlakkig klikken en scrollen naar aandachtig digitaal lezen. Levende Talen Magazine, 100(8), 4-8. Opgeroepen op oktober 15, 2015
URL+datum
Algemeen onderwerp Digitaal lezen vs papier lezen
Specifiek onderwerp Verschillen tussen beide soorten.
Samenvatting en belangrijke punten Ze raken zó gewend aan snel en oppervlakkig heen en weer gaan tussen verschillende vormen van informatie en verstrooiing dat langere tijd aandachtig lezen, of dat nu van een beeldscherm of van een papier is, steeds moeilijker wordt. Deze digitale teksten lijken soms verdacht veel op papieren teksten, maar onder de oppervlakte zijn er grote verschillen in, onder andere, stijl, opmaak en ordeningsprincipes (Van der Weel, 2012).
Betekenis Redelijk
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken

 

Complete gegevens Hoe begeleid je leerlingen bij hun eigen onderzoek?, JSW 4 december 2015, Marieke Peeters, Jan van Baren-Nawrocka
URL+datum
Algemeen onderwerp Onderzoekend leren
Specifiek onderwerp Onderzoeksvragen opstellen, met handig stappenplan.
Samenvatting en belangrijke punten Door zelf op onderzoek uit te gaan zijn leerlingen actief betrokken bij hun eigen leerproces. Onderzoekend leren komt het beste tot z’n recht als het binnen een project ingezet wordt in plaats van als losse activiteit. Uit onderzoek blijkt dat leerkrachten die deelnamen aan projecten erg enthousiast zijn over het onderzoekend leren (Coppens, Peeters en Verhoeff, 2013). Ze zien een grote betrokkenheid bij hun leerlingen. Je bent niet zozeer inhoudelijk expert, maar neemt de rol aan van procesbegeleider. Dat betekent dat leerlingen binnen gestelde kaders zelf aan de slag gaan en dat je als leerkracht bijstuurt als je merkt dat leerlingen de verkeerde kant opgaan of vastlopen. Het opstellen van een onderzoeksplan is het volgende onderdeel van het onderzoeksproces dat leerkrachten vaak lastig vinden om te begeleiden. In je rol als begeleider stel je sturende vragen aan je leerlingen als je merkt dat ze niet verder komen bij hun onderzoek. Geef je leerlingen op essentiële punten ‘denkzetjes’ (Velthorst & Oosterheert, 2010) waarbij je ze in juiste richting op stuurt met een vraag. Vraag dóór als je denkt dat een stap nog niet goed genoeg overdacht is. Misschien wel het moeilijkst voor leerkrachten die met hun klas de uitdaging van onderzoekend leren aangaan is het loslaten.
Betekenis Onderzoeksvragen stellen
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken Misschien wel het moeilijkst voor leerkrachten die met hun klas de uitdaging van onderzoekend leren aangaan is het loslaten.

 

Complete gegevens Waarom vliegt een vlieg? JSW, 6 februari 2015, Marit Meursing
URL+datum
Algemeen onderwerp Onderzoeksvragen stellen
Specifiek onderwerp
Samenvatting en belangrijke punten Het is daarom van belang dat leerlingen in staat zijn zelf informatie te zoeken (McCain, 2001). Het activeren van voorkennis is de tweede fase van onderzoekend leren en heeft als doel het onderzoeksterrein afbakenen en verkennen (De Groof, Donche en Van Petegem, 2012). Dit onderdeel vindt altijd klassikaal plaats, zodat leerlingen kennis met elkaar kunnen delen. De voorkennis van de leerlingen kan het best weergegeven worden in een mindmap. Binnen deze fase worden de onderzoeksvragen zelf niet opgenomen in de mindmap, omdat het gaat om het activeren van de (voor)kennis van de leerlingen. Wat je als leerkracht kunt doen om leerlingen te helpen is ze door middel van scaffolding steeds een stapje verder te helpen in hun ontwikkeling. Je helpt ze dan naar hun zone van naaste ontwikkeling, een niveau dat de leerlingen nog niet voldoende beheersen om volledig zelfstandig te kunnen uitvoeren (Van der Veen, 2008).
Betekenis Vooral scaffolding meegenomen.
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken

 

Complete gegevens Ons Onderwijs2032: Eindadvies, januari 2016, Platform Onderwijs2032, in opdracht van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Den Haag, Paul Schnabel
URL+datum
Algemeen onderwerp Onderwijs van de toekomst
Specifiek onderwerp Advies Onderwijs2032, eindrapport
Samenvatting en belangrijke punten Natuurlijk was er ook bezorgdheid over wat er in de veranderingen aan waardevols verloren zou kunnen gaan. Dit advies biedt een visie die beschouwd kan worden als de eerste stap in de herziening van het curriculum van het primair en het voortgezet onderwijs in Nederland. inspiratie. Ze maken tegelijkertijd duidelijk dat dit advies geen revolutie betekent, eerder een volgende fase in een proces van geleidelijke vernieuwing. Om deze visie op toekomstgericht onderwijs mogelijk te maken, pleit het Platform voor een vaste basis van kennis en vaardigheden die zich beperkt tot datgene wat alle leerlingen ten minste nodig hebben voor vervolgonderwijs en om in de maatschappij te kunnen functioneren. Door die basis te beperken en vast te leggen in een kerncurriculum, krijgen leraren meer ruimte om hun onderwijsaanbod in te richten naar de behoeften, ambities en persoon van hun leerlingen. Het Platform beschouwt Nederlands, Engels, rekenvaardigheid (inclusief wiskunde), digitale geletterdheid en burgerschap als verplichte onderdelen van het kerncurriculum. Ook kritisch teksten lezen en bespreken en leren omgaan met het steeds grotere aantal informatiebronnen verdienen meer aandacht. Digitale teksten en beelden komen steeds vaker in de plaats van papieren tekstvormen en ook daar moeten leerlingen vaardig mee kunnen omgaan. Een digitale tekst lees en schrijf je anders dan een tekst op papier en om via filmpjes informatie te kunnen verwerven moet je begrijpend kunnen kijken en luisteren. Toekomstgericht taalonderwijs nodigt leerlingen uit om de wereld om hen heen te ontdekken; leesplezier bevorderen en dat plezier blijven behouden zijn belangrijke doelen. Uit recent onderzoek blijkt dat slechts 30 procent van de tweedejaars leerlingen in het voortgezet onderwijs in staat is zelfstandig een computer te gebruiken als instrument om informatie mee te verzamelen en te beheren. Ook aspecten van burgerschap en digitale geletterdheid verdienen het om, al dan niet centraal, getoetst te worden.
Betekenis Groot
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken

 

Complete gegevens Hoe stel je een onderzoeksvraag op, JSW, 9 mei 2014, Marieke Peeters, Winnie Meijer.
URL+datum
Algemeen onderwerp Onderzoeksvragen opstellen
Specifiek onderwerp Vragenmachine
Samenvatting en belangrijke punten De vragen van leerlingen zelf staan centraal bij het onderzoekend leren. Het is daarom belangrijk dat leerlingen leren hoe zij een goede onderzoeksvraag kunnen opstellen. Een goede onderzoeksvraag geeft richting aan het opzetten van je onderzoek. Uit de praktijk blijkt dat leerlingen het lastig vinden om onderzoeksvragen op te stellen en leerkrachten vinden het begeleiden van leerlingen bij het opstellen van hun onderzoeksvraag een van de lastigste onderdelen van het onderzoekend leren.
Betekenis
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken

 

Complete gegevens Door de bomen het bos: Informatievaardigheden in het onderwijs. Open Universiteit Nederland Ruud de Moor Centrum voor professionalisering van onderwijsgevenden, Juli 2005, Maarten van Veen, Koos Baas, Albert Boekhorst, Jan Karmiggelt, Dirk van der Veen, Iwan Wopereis
URL+datum
Algemeen onderwerp Informatievaardigheden, uit 2005, dus wel wat gedateerd.
Specifiek onderwerp
Samenvatting en belangrijke punten Ook internationaal staan informatievaardigheden onder noemers als eSkills, Digital Divide, Information Literacy en Media Literacy steeds meer op de agenda. Zo steunen de Europese Commissie en de UNESCO diverse programma’s voor de ontwikkeling van informatievaardigheden in het besef dat deze essentieel zijn voor de (economische) ontwikkeling van Europa en de wereld. Google wijst de weg naar relevante documenten, maar het is verstandig om ook juist op zoek te gaan naar informatiebronnen zoals relevante instellingen, (elektronische) tijdschriften, gespecialiseerde bibliotheken, uitgevers, discussiefora en websites van experts. Het vinden van kwalitatief hoogwaardige informatiebronnen is een hele uitdaging. In werkelijkheid is er niet één juiste informatiebron: er zijn diverse alternatieven om een vraag te beantwoorden. Het gebruiken van informatie richt zich op één informatiebron. Leerlingen moeten hiervoor kunnen lezen. Figuren kunnen begrijpen. Een landkaart kunnen duiden. Tabellen kunnen interpreteren. In het gebruik van informatie komen zeer veel vaardigheden van leerlingen bijeen. Bijzonder aandachtspunt voor informatievaardigheden is het correct gebruik van bronnen. Hoe citeer je een artikel? Hoe maak je een literatuurverwijzing? Hoe verwerkt je de informatie in een opdracht? Instrumentele en structurele vaardigheden, zoals het hanteren van een zoekmachine en het opstellen van een zoekvraag, dienen niet geïsoleerd te worden aangeboden. Uiteindelijk gaat het bij informatievaardigheden om het in staat zijn het toe te passen in een betekenisvolle context. Probeer daarom realistische informatieproblemen te verzamelen die het uitgangspunt kunnen vormen van de leertaken.
Betekenis
Citaten of referenties die worden genoemd om na te zoeken Goede wijn mag best oud zijn en een nieuwe zak kan zorgen voor meer samenhang in het onderwijsleerproces en kwaliteitsverbetering.

 

Advertenties